2023 шықәса нанҳәамза 3 инаркны 7-нӡа жәлар рхортә коллективқәа рфестиваль «Моё сердце в горах» ҳәа хьӡыс измаз мҩаҧысит Нхыҵ Уаҧстәыла аҳҭнықалақь Владикавказ аҟны. Афестиваль иалахәын Урыстәыла Афедерациеи аҳәаанырцәтәи аҳәынҭқаррақәеи рҟынтә, ҩажәа инарзынаҧшуа ахротә коллективқәа.
Афестиваль аиҿкааҩцәас иамоуп – иавтаномтәу-икоммерцатәым аиҿкаара «Содействие и развитие культуры и массовых коммуникации», «Культурный район», аҳәынҭқарратә абиуџьет усбарҭа «Республиканский Дом народного творчества».
Афестиваль хықәкы хадас иазықәгылан еиуеиҧшым амилаҭқәа рхаҭарнакцәа реиҩызаратә еизыҟазаашьақәа рырҕәҕәара, аус еицуразы аформат ҿыцқәа раҧҵара, арҿиара аҳәаақәа ирҭагӡаны еиуеиҧшым акультурақәа реимадара.
Уи Аҧснынтәи рхы аладырхәит И.Е. Кортуа ихьӡ зху жәлар рырҿиаратә центр адиректор – Кәарҷиа Нур Еремеи-иҧеи, Р.В. Дасаниа ихьӡ зху Гәдоуҭатәи акультура ахан аҟны еиҿкаау, аҿартә фольклортә ансамбль «Ахьышьҭреи». Афестиваль мҩаҧысуан Владикавказ ақалақьтә баҳчақәа руак аҟны.
Жәлар рныҳәа «Задалески Нана» амш аҽны, имҩаҧган аконцерт ашьхаҳаракыратә қыҭа Задалеск аҟны, иара убас уаҟа имҩаҧган аишәа гьежь «Песнь о героях» ҳәа хьӡыс измаз, «ашәаҳәаразы аҟазара акласс».
Афольклортә ансамбль «Ахьышьҭра» афестивальтә усмҩаҧгатәқәа қәҿиарала рхы рыладырхәит. Рықәгыларақәа хыркәшахон лыссаамҭа еихымсыҕьуаз ахәаҧшцәа рнапеинҟьарала.
Иахьабалак ҳара ҳделегациа гәыкала ирыдыркылон. Ансамбль анапхгаҩцәа Гәынба Есмеи Џьениа Саидеи аишәа гьежь аҟны рықәгыларақәа рыла уи алахәцәа дыршанхеит.
Саида Родик-иҧҳа Џьениа лажәахә «Типографические особенности ладо-методических форм погребальных песен-плачей абхазов» ахьӡын, Есма Закан-иҧҳа Гәынба – «Свадебный обряд абхазов: функционирование традиции в современном социуме».
Аколлектив «Ахьышьҭра» ианаршьеит афестиваль аҧхьахә. Нур Кәарҷиа – «Ажәларқәа рыбжьара акультура арҕәҕәареи арҿиаратә еимадара рыбжьаҵареи» ирзынархоу илагалазы ианашьан ақалақь Владикавказ администрациа аҳаҭыртә шәҟәы.
Есышықәса имҩаҧырго аныҳәа «Задалески Нана» алегенда ахылҿиаан иҟоуп. Нана аҧҳәыс лакәын изахьӡыз. XIV ашәышықәсазы аланқәа аамҭа цәгьа иҭагылеит. Ампыҵахалаҩ Ахсак Темур иҧсҭыр иманы аланқәа реилынхарҭа ҭыҧ хирбгало, рыҩнқәа амца рыцреиҵо, инирҵәо далагеит. Араҟа иццышәыртәоз ақыҭақәа рыҟны Нана зхала иаанхаз ахәыҷқәа рыҧсы еиқәлырхарц азы еидылкыло далагеит. Анаҩс лыҽӡаны, илыманы лҿаалхеит ашьхарахь. Нана дхьаҧшуан, ампыҵахалаҩцәа лыхьӡар ҳәа дшәон. Иахысит Цагат, ашьха ашьапахьы иахьынылбааз Дигориатәи аҳаҧы рылаҧш иҵашәеит, уаҟа рҽырҵәахит. Лара уахи-ҽни ахәыҷқәа дырхылаҧшуан. Уи ашьҭахь Нанеи ахәыҷқәеи Задалеск аҟны Текоеваа рҭаацәара иақәшәеит. Уаҟа илыдыргалеит ҭаацәарацыҧхьаӡа ахәыҷқәа шаны ирылҭарц азы, аха лара мап ацәылкит. Анаҩс ақыҭанхаҩцәа еицхырааны аҩны рыздыргылеит, уаҟа анхара иалагеит. Ицон аамҭа. Абасала ахәыҷқәа ирызҳауа, иҿио иалагеит.
Ари аҧҳәыс лыхьӡ аӡәгьы ирыздыруамызт, ахәыҷқәа Нана ҳәа ларҳәон, ус иагьаанхеит. Иахьатәи аамҭазы Нхыҵ Уаҧстәылан «Задалески Нана» илызкны есышықәса имҩаҧыргоит аныҳәа, нанҳәамза актәи амчыбжь иалагӡаны.
«Задалески Нана» ауаҧсаа ргәаҵаҿ дыҟазаауеит дуаҩы лашаны. Лыхьӡ еиҭаганы иуҳәозар «иҧшьоу» «ауҧшәыл» ауп иаанаго. Иахьазы Дигориа аҟны аиҳабацәа аишәа ианахатәоу лгәалашәара иазкны аныҳәаҿа шьҭырхуеит. Иара убасгьы, лара илызкны имаҷымкәа ашәақәа аҧырҵахьеит, ирыҩхьеит ажәеинраалақәа.
Cаида Ҳаразиаҧҳа,
ААУ афилологиатә факультет ажурналистика аҟәша 1-тәи акурс астудент
Нанҳәамза 14, 1992 шықәсазы аҧсуа жәлар ашәарҭара иҭагылеит. Аҧсуаа ргәырҽанӡамкәа ақырҭқәа рыжәлеит. Ҭоурыхла ибеиоу ҳаҧсадгьыл Аҧсны ақырҭуа инапаҟны иааигарц иақәикит. Аха ҳашьцәа гәкажьрак ҟамҵакәан, рҽааидкылан еихеит ҧхьаҟа.
2023 шықәса актәи ашықәсбжазы апрокуратура аусбарҭақәа русура аихшьалақәа ирызкын август 7 азы имҩаԥысыз апрокуратура Хада аколлегиа аилатәара. Ажәахә хада ҟаиҵеит Аусҭҵааратә усбарҭа аиҳабы Даур Амҷба, – иаанацҳауеит Апсныпресс.
Мышқәак раҧхьа Аҧсны иаҭааз ҳџьынџьуаа рхәыҷқәа есҽны еиуеиҧшым аҭыҧқәа ирҭаауеит.
Август 9 азы Аԥсны Аԥыза-министр Алеқсандр Анқәаби абызшәатә политиказы Аҳәынҭқарратә усбарҭа аиҳабы Гәында Кәыҵниеи рылацәажәеит «Аԥсны Аҳәынҭқарра административ-дгьылҵакыратә еизшарақәеи аиланхарҭақәеи рыхьӡқәа рзы, урҭ урыс бызшәала, англыз бызшәала рҩышьа ашьақәырӷәӷәаразы» Жәлар Реизара ақәҵара анагӡара азҵаарақәа. Абри атәы аанацҳауеит Аиҳабыра рпресс-маҵзура.
Аԥсны Ахада Аслан Бжьаниа Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра ианалага аахыс 31 шықәса аҵра инамаданы ааԥхьара ҟаиҵеит.
Аԥсны Ахада Аслан Бжьаниа Хатәгәаԥхарала еибашьуаз Рымш иазкны ааԥхьара ҟаиҵеит: Акыр иаԥсоу Хатәгәаԥхарала аибашьцәа, гәык-ԥсыкала ишәыдысныҳәалоит шәныҳәа – Хатәгәаԥхарала еибашьуаз Рымш.
Ииуль 31 инаркны август 4 азынӡа Пицундатәи ауахәама аконцерттә зал аҟны имҩаԥысуан I Пицундатәи Жәларбжьаратәи амузыкатә фестиваль. Уи сахьаркыратә напхгаҩыс даман П.И. Чаиковски ихьӡ зху Москватәи аҳәынҭқарратә консерваториа астудент Барас Кәыџба.
Аԥсны азхиоуп аӷба Astoria Grande адкылара, аурыс туристцәа иԥхаӡа рԥылара. ТАСС абри атәы аанацҳауеит Аԥсны Ахада Аслан Бжьаниа иажәақәа ааганы.