Аԥсуа Аҳәынҭқарратә аҿар ртеатр Пермтәи атәылаҿацә аҿы агастрольқәа триумфла ихдыркәшеит. "Сообщение" захьӡу VIII-тәи жәларбжьаратәи атеатртә фестиваль аҿы Жан Ануил ипьеса шьаҭас измоу "Антигона" аспектакль, Кудымкартәи ахәаԥшцәа ргәы хнахит, иреиҳау аҳамҭа «Гран-при»г аиура алнаршеит.
Аԥсуа ҳәынҭқарратә аҿар ртеатр анапхгаҩы, Аахыҵ-Уаԥстәыла зҽаԥсазтәыз артист Аслан Еникь иажәақәа рыла, «Антигона» ақәыргыларазы ааԥхьара лыҭан Урыстәылатәи арежиссиор Викториа Печерникова. «Антигона» азкуп ажәытәи Бырзентәыла аҳ Креони, уи изакәан еилазгаз аҭыԥҳа Антигонеи атрагедиатә ҟазшьа змоу реизыҟазаашьақәа. Антигона ҩыџьа аишьцәа лыман, урҭ рахьтә руаӡәк аҳәынҭқар диҿагылеит, дыԥсахҩуп ҳәа дыԥхьаӡан, егьи лашьа-аҳәынҭқарра дазааԥсахьан, фырхаҵак иаҳасаб ала ихәаԥшуан. Креон иҿагылаз зегьы рахьырхәразы, анаҩс уи аҩыза аӡәгьы имгәаӷьырц, Антигона иԥсахҩыз лашьа дишьуеит, анышә иамадара азин ҟаиҵаӡом алаҳәақәа ихагьежьуа адәаҿы даанижьуеит. Ажәытә Бырзентәыла азакәанқәа инарықәыршәаны зыԥсҭазаара иалҵыз хымԥада анышә даҭазар акәын. Антигона урҭ ақьабзқәа зегьы бзианы илдыруан. Убри аҟынтә лара Креон диҿагылоит илулакгьы лашьа анышә иамадаразы. Аҵыхәтәаны абри аиҿагылара убраанӡа инеиуеит, игәи илаӷырӡи шеилаҵәо Креон Антигона лҭархаразы аӡбамҭа идикылоит. Креон ироль наигӡон Аԥсны зҽаԥсазтәыз артист Аслан Анқәаб, Антигона лроль актриса қәыԥш Есма Шуген.
«Ари афестиваль ҩынтәны ашәҟәқәа алаҳҵон аха ҳақәшәомызт. Ҩынҩажәа театр рҟынӡа ашәҟәқәа алырҵоит, урҭ рахьтә иалырхуа ааба заҵәык роуп. Убри аҟынтә алхрақәа рҿы ҳара ҳаналашәа нахыс аиааира ҳгазшәа ҳбон. Аҩбатәи амш азы иқәгылон Лисвентәи атеатр урҭ рыспектакль ықәиргылеит арежиссиор Дмитри Акимов, уи инапкымҭа ҳара ибзианы иаҳдыруан, избанзар иаҳзықәиргылахьан «Ашьажәҩы иҭаацәа». Уи анаҳба ҳгәы каҳаит, ҳара уажәшьҭа акыр ҳазгома ҳәа. Ҳақәгылеит ахԥатәи амш азы, акритикцәа ԥшьҩыкны итәан, акраамҭа ицоз анапеинҟьабжьқәа анеихсыӷь иааины иаҳадырныҳәалон қәҿиарала ҳақәгылара. Акритикцәа ирҳәон Аԥсны атеатртә школ даҽакала ишырзааԥшыз. Ҳактиорцәа рыӡбахә убри аҟара иҳаракны иалацәажәеит, еиҳаракгьы ихадоу арольқәа назыгӡоз ртәы иазааҭгылан. Аслан Анқәаб итәы еилкаауп, уи Аԥсны мацара акәымкәа, уи анҭыҵгьы иҟазара еицгәарҭахьеит, аԥышәа ду имоуп. Аха, Есма Шугьен макьана дактриса қәыԥшуп, уи лусура еихыршәшәааны, хәҭа-хәҭала еилырганы иазааҭгыланы иалацәажәан. Аԥсны уҟазар, удырҽхәар уи аҟара иааигәаны иудумкылар алшоит, аха атәым ҳәынҭқарраҿы, аӡәгьы дыузымдырӡо, абри аҟара ажәа ԥха анузырклак ҳәарада амҵәыжәҩақәа умазар узымԥырри»,-иҳәеит Аҿар ртеатр аиҳабы. Абри аҟара ажәа ԥхақәа ззыркыз атруппа џьара номинациак ишԥаламшәари ҳәа игәыӷуан, аха, Агран-при ранашьахоит ҳәа зынӡа иақәгәыӷуамызт. Афестиваль аихшьаалақәа ҟаҵан фымш рнаҩс, усҟан аколлектив Аԥсныҟа игьежьхьан. Иргаз аиааира атәы ароуп иахьраҳаз, ароуп иахьазгәарҭазгьы. «Иреиӷьу аԥҳәыс лроль» –Есма Шугьен, «иреиӷьу ахаҵа ироль» Аслан Анқәаб, «иреиӷьу аусумҭа» – иара ақәыргыламҭа ахаҭа, абас ала иаразнак х-номинациак рҿы иреиҳау аԥхьахәтә ҭыԥқәа ааныркылеит.
Аслан Еныкь иажәақәа рыла, афестиваль аҿы аӡәырҩы зынӡагьы ирыздырӡомызт Аԥсны аҿар ртеатр шыҟоу, иыџьашьаны уи иазҵаауан. «Ҳанаауазгьы иҳарҳәеит, есышықәса имҩаԥысуа ари афестиваль, анаҩсгьы ихымԥадатәны шәхы алашәырхәлар ауп ҳәа»,-иҳәеит иара.
Аԥсуа Аҳәынҭқарратә аҿар ртеатр арепертуар шьақәгылоуп еиуеиԥшым ажанрқәа рахь иаҵанакуа ақәыргыламҭақәа рыла. «Игәаҳҭахьеит, ҳахәаԥшцәа уамак ргәы ишақәымшәо афилософиа зҵоу ақәыргыламҭақәа, еиҳа азҿлымҳара рымоуп акомедиақәа»,- иҳәеит атеатр аиҳабы ррепертуар далацәажәо. Ҩымш роуп иҵуа Урыстәылантәи ааԥхьара заҳҭаз арежиссиор Наталиа Николаева апримератә спектакль ҿыц аус адулара далагеижьҭеи. Лара аҿар ртеатр арепертуар ибзиаӡаны илдыруеит, избанзар аусумҭақәа «Амбжьах лыбжьара», «Аҳәынҭқар ҟьантаз» , «Аԥа еиҳабы» лара лоуп аус рыдызулоз. Уажәтәи аспектакль аԥшьбатәиуп, ари акомедиа иахьӡуп «Иара. Лара. Аԥсы. Аԥенџьыр». Даара узырлахҿыхша акәхоит иҳәеит Аслан Еныкь. Аԥхьарбара амҩаԥгара азгәаҭоуп ԥхынҷкәын жәаба рзы.
Иҳаҩсуа ашықәс азы еихшьаалақәак ҟаҵо Аҿар ртеатр аиҳабы иҳәеит, шықәсык аҩнуҵҟа дара планла аспектакльқәа хԥа шықәдыргыло, сынтәала ҩба ҟарҵахьеит, ахԥатәи аус адулара цоит, аԥшьбатәи - ахәыҷқәа рзы Ашықәс ҿыцазтәи ақәыргыламҭа акәхоит. Аԥхьаҟагьы арепертуар арҭбааразы агәҭакқәа маҷымкәа иҟоуп. Аслан Еныкь иажәақәа рыла астудентцәа рдипломтә усумҭақәа-аспектакльқәагьы азгәаҭоуп, уи анаҩсгьы уажәы аус зыдулара цо аусумҭагьы астудентцәагьы алахәуп. Атеатр аиҳабы иҳәоит, даара азҿлымҳара шамоу аԥсшәа ацқьара. «Уи иаанагаӡом аԥсшәа здыруа рыда аӡәгьы даҳгаӡом ҳәа. Аха, аиҳаракгьы гәцаракра аԥсшәа иаҳҭоит. Иҟалалоит ароль змоу ибызшәа анхәанчоу, абызшәа иаҳауеит аха анбанқәа зегьы цқьаны ианизымҳәо. Усҟан ҳара лагопедк иаҳасаб ала аус иадаҳулоит. Ибз ԥаҳҽуеит, ашьҭыбжьқәа зегьы ишахәҭоу ицқьаны иҳәаанӡа дынҳажьӡом», – ҳәа азгәеиҭеит Аслан Еныкь. Атеатр аиҳабы иажәақәа рыла ибзианы иазыҟаҵоу актиор уанизыӡырҩуа иузеилымкааргьы ҟалоит абызшәа инагӡаны ишизымдыруа. Араҟа аус ауеит аԥҟарра хада-асцена ақәлара зҭаху хымԥада аџьабаа ибароуп, аџьабаа еснагь алҵшәа аанагоит. Иара убасгьы, Аслан Еныкь далацәажәеит атеатрқәа атәыла аҩнуҵҟа имҩаԥырго ақәгыларақәа ртәгьы, уи иҳәеит, аԥсуа театрқәа шықәсык ахь знык-ҩынтә иадамхаргьы араионқәа рахь агатрольқәа шеиҿыркаауа, аха уи иацу акәамаҵамақәа даара ирацәоуп. «Уажәтәи аспектакльқәа лашарала иҩычоуп, абжьы бзиа рхоуп, акультуратә ханқәа рҿы иҳацу аппаратура зегьы ҳзықәыргылаӡом, иҟоуп аибашьра ашьҭахь акультуратә ханқәа зынӡа иахьеиқәымхазгьы. Араҟа зыӡбахә цо аашьара, мамзаргьы аҭахымзаара алшарақәа рымамзаара заӡәык ауп»,-иҳәеит Аслан Еныкь. Убри аан иара иазгәеиҭеит атеатрқәа акультура аҿиараҿы рлагала шдуу, аҿар агьама бзиа рылааӡараҿы рлагала шмаҷым. Убри аҟынтә, атеатрқәа рҭаара ишыхәаҷу нахыс иаршьцылалатәуп, уи агьама днаркуеит, еиҵагыло абиԥара атетар иазхьаԥшуа рааӡара алнаршоит ҳәа иԥхьаӡоит иара.
Елана Лашәриа
