Сани сареи ҳтәаны афотосахьақәа реизга ҳахәаҧшуан. Сара уажәы-уажәы сан слазҵаауа иҭысҵаауан исзымдыруаз ауаа. Ус сани саби рчара асахьақәа рҿы сан илывагылаз арҧыс «дызусҭада» ҳәа санҵаа иаалнубаалартә еиҧш лылахь ааиқәылеит, уимоу, лылабжышгьы аахыжжылеит. Излалҳәаз ала, уи «арҧыс иашьеи иареи рҭоурых даара игәыхьуп» лара лзы. Ас сан лгәы зырҧшааз ауаа рҭоурых еилыскаар сҭахын, слыҳәеит исзеиҭалҳәарц урҭ рҭоурых. Сҽырмазеины снатәан, лзыӡырыҩра сналагеит.
«Сабду иашьа – Ҳаџьараҭ Чамагәуа, имаҭацәа ракәын арҭ аҩеишьцәа, Зураби Анзори Ҭраҧшьаа. Заншьцәа ргәараҭаҿы игәазырҳагаха, гәыблыла ирааӡаз, згәырҵҟәыл еилыххаз, уамашәа зыхшыҩ бзиаз ахәыҷқәа ракәын. Рҩыџьагьы Цандрыҧшьтәи аҧсуа ашкол-аинтернат №1 иалгеит. Зураб деиҳабын, ашкол даналга Ростов амашьынақәа рыҟаҵара иадҳәалаз аҵара далгеит, аусгьы иуан уи аганахьала. Даара инапы бзиан, исгәалашәоит асааҭқәа инадыркны зегьы изнаргон аҟаҵаразы, сгәы иаанагон изымдыруа акы ыҟамызт ҳәа.
Анзоргьы даныхәыҷыз нахыс атехника иадҳәалаз зегьы аинтерес иман. Уигьы иашьа еиҧш еснагь акы ирххон, аӡәы мап ицәикуамызт. Акалашәа дуаҩы иашан, игәамҧхо акы ибар иаартны иҳәон.
Сара еснагь дсыхлафуа иҳәон сааӡара дшалахәыз, сгара ширҵысуаз, зынгьы ишыхиршәҭхьаз, аха уи еиҳагьы сеилнарҟьеит ҳәа. Саб уи ида саҳәшьеи сареи акино ахь ҳишьҭуамызт, даҳхылаҧшуан азы. Усҟан пату амаӡамызт аӡҕабцәа рхала ахәылҧазы рашьцәа рыда идәылҵыр. Нас акино ашьҭахь аҩныҟа ҳаицаауан, сабгьы изеиҭаҳҳәон ҳахьыҟаз иаҳбаз, иаргьы игәы иаахәон. Иара еснагь саб ибиблиотека аҟынтә ашәҟәқәа ганы дрыҧхьон, нас еимаҳдон дзыҧхьази са сзыҧхьази. Уажәы аламала ашәҟәқәа ирылацәажәом, усҟан урҭ аӡәи-аӡәи иаҳзеиҭеибаҳәон, ишеилаҳкааз еилҳаргон.
Анзор иоуп изыбзоуроу абысҭа аушьа ахьысҵазгьы. «Шьҭа бхәыҷума, банду абысҭа шҧалбыруеи?» – сыхҭеикуан уи. Саргьы иҧхасшьан, 7-тәи акласс аҿы сантәаз санду илымакны аҧсуамцаҿы абысҭа аура салагеит.
Анзори Зураби патриотцәан иааӡан, аҧсуара бзиа ирбон. 1989 шықәсазы Аҟәа ақырҭқәеи аҧсуааи рыбжьара аидысларақәа аныҟала, урҭ уахь еихеит. Усҟан иашьеи иареи аҭагылазаашьа анырба рҩызцәа рыдкыланы иалагеит арҭҟәацгақәа рыҟаҵара, еиқәдыршәеит зқьы инареиҳаны.
Ашьҭахь, Аҧсны ақырҭуа данақәла, ицеит рҩыџьегь еибашьра. Зураб, сентиабр азы атехника дшазҟазаз здыруаз, Гәдоуҭа азауад «Луч» ахь ааҧхьара ирҭоит абџьар аҟаҵаразы. Уи иагьилшеит ари аус аҿы имаҷымкәа. Анзор деибашьуан зны Аҟәа-Ацҳа Ҟаҧшь, нас Шрома, Гәымсҭа. Уи иеибашьышьа, игәымшәара рыла даарылукаартә дыҟан, иҩызцәа-аибашьцәа хьыӡҷыданы «Рембо» ҳәа иарҳәон.
Ешыра ақырҭцәа ртанкқәа аналалаз напышьашәала ашьҭахьҟа рхьацараҿы раҧхьа игылаз дреиуан. Уи ашьҭахь акырынтә иҩызцәа дрыцны, аӡы дырны ҧшыхәра дцахьан, иблақәагьы ааха роуит, аха ахәшәтәырҭаҿы иҽышьҭамырхакәа, лассы дгьежьит иҩызцәа рахь. Гагра ажәылара ҟалоит ҳәа Анзор ианиаҳа, уахь деихеит. Уаҟагьы гәымшәарыла атанк аҧырсхуеит ҳәа дшаҿыз дҭахоит.
52 мшы ааҵуаны, иашьа иҳаҭгәынахь ишаауаз машәырла иҭахоит Зурабгьы ианшьа Ҳараз Чамагәуагьы, иара убас ешьак еиҧш ирбоз ргәыла Цыба Валикәагьы. «Иубаз еицәа убеит» – ҳәа, ан рыцҳа лыҩҧацәа данрықәгәырҕьашаз рҳаҭгәынқәа роуп илзынхаз. Чарак ашәа ахьҭымҩыцыз агәараҭа ашә акит. Ҩеихагылак иҟаз рнапала еиҿкааӡа, гәыблыла агәыҕрақәа зыдҳәаланы идыргылаз аҩны баҟаҵас иууаӡа иаанхеит.
Ех, шаҟа рыцҳара ҳзаанагазеи уаҳа иҟамлаша аибашьра… Иагьа аамҭа царгьы урҭ ацәыӡқәа хашҭшьа рымам, еиҳагьы иҕәҕәахоит. Сан лажәақәа ирыцыз ахьаа саргьы исныруан уажәы. Исҳәара сзымдыруа даагәыдыскылеит. Ҳаҩџьегьы ҳгәыдеибакылан, ҿымҭ ҳхәыцрақәа ҳаҽрыҭаны акыраамҭа ҳтәан.
Адәахьы асы шлеиц илеиуан.
Лана Коф-оглы,
афилологиатә факультет ажурналистика аҟәша 1-тәи акурс астудент