Саҭбеи Хәаҭланӡиа диит 1925 шықәсазы Очамчыра араион Кындыҕ ақыҭан.
1944 ш. Тамшьтәи абжьаратәи ашкол даналга аусура хациркуеит уаанӡагьы қыҭкорк иаҳасабала иажәабжь кьаҿқәак зниҵоз амилаҭтә газеҭ «Аҧсны ҟаҧшь» («Аҧсны») аредакциаҿы. Аха иаарласны хатәгәаҧхарала Аҧсадгьыл ахьчара дцоит. Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа (1945-1945) афронтқәа рҟны аидысларақәа еилашуан, милаҭрацәала еилаз аибашьцәа ажәыларақәа рҟны ақәҿиарақәа аадырҧшуан. Анемец мпыҵахалаҩцәа афронтқәа рҟны ихьамҵыр ауамызт. Убри алагьы рыгәҭакы хада анагӡара рылымшо аҟынӡа инеихьан.
Аибашьра адәаҿы С.Хәаҭланӡиа дызлаз архәҭа ажәыларақәа руак аан ҕәҕәала дхәын. Акраамҭа ахәышәтәырҭаҿы иҽихәышәтәуан. Иахьынӡахәҭаз игәабзиара шьақәымгылакәа, ҧыҭрак ашьҭахь аҩныҟа доурышьҭуеит.
Аҧсныҟа даныхынҳәгьы иҽихәышәтәуан. 1947 ш. инаркны Аҧсны аиҳабыра рҟны иҟаз «Главлит» ахь редакторс дрыдыркылеит.
1949-1955 ш.ш. раан аҵара иҵон Урыстәыла аиустициа Аминистрра иаҵанакуаз Москватәи аиуристтә школ аҟны. Иҵара хыркәшаны Аҟәаҟа данаа усӡбаҩыс далхын Аҟәа ақалақь жәлартә усӡбарҭаҿы. Аха, шықәсык ашьҭахь, данқәыҧшыз инаркны бзиа иибоз ажурналист изанааҭ дазыхынҳәуеит. Ҩаҧхьа агазеҭ «Аҧсны ҟаҧшь» аредакциахь диасуеит. Араҟа еиуеиҧшым ашықәсқәа раан аҟәшақәа дреиҳабын, аредакциа аҭакзыҧхықәу амаӡаныҟәгаҩсгьы аус иухьан. Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы, арра аганахьала атәанчара иқәра аҵанакуа ианыҟала нахыс корреспондент еиҳабыс аус иуан.
С.Хәаҭланӡиа данқәыҧшыз нахыс адраматургиа ажанр бзиа ибон, иагьицааиуан.
1955 ш. акәзар, алитература-сахьаркыратә журнал «Алашара» аҩбатәи аномер ианылеит қәгыларак змоу икомедиа «Ачабаба». Убри инаркны аҧхьаҩцәа деицгәарҭеит. «Алашара» №4 (1957 ш.) аҟны икьыҧхьын иара убас Хәыта Џьопуеи С.Хәаҭланӡиеи авторцәас измоу асатиратә комедиа «Аца иҭоу аҳәынаҧ».
С. Хәаҭланӡиа аханатә агазеҭ ианылоз ипублицистикатә статиақәа, иочеркқәеи, ифелиетонқәеи уҳәа рыла аҧхьаҩцәа деицырдырхьан. Иҩымҭақәа аҟаза инапы рныҧшуан. Ҧсабарала абаҩхатәра злаз ажурналист, апублицист ихатәы бызшәа даараӡа даманшәаланы ахархәашьа дақәшәон. Хаҭала еснагь длахҿыхын, аиумор бзиа ибон.Ибызшәа абеиара ауп изыбзоуроу, хымҧада, амилаҭтә драматургиа иазхьаҧшра.
Абаҩхатәра злаз аҧсуа режиссиор, актиор Хәыта Џьопуеи иареи еицырҩит адраматургиа ажанр иаҵанакуа асатиратә комедиа х-қәгылараки сахьаки змоу «Аца иҭоу аҳәынаҧ», хазы шәҟәны иагьҭыжьын (1961), иара убас иҭыҵит аизга «Апиесақәа» (1975).
1960-1970-тәи ашықәсқәа раан апиесақәа: «Аца иҭоу аҳәынаҧ» ҧшь-қәгыларак змоу акомедиа «Аҩны №12», «Аҳ деилазгаз ауаҩы» арежиссиор Хәыта Џьопуа ибзоурала (алакә-комедиа) С.И.Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҟны иқәыргылан, ақәҿиара бзиагьы рыман. Ахәаҧшцәа иргәаҧханы ирыдыркылеит.
Зыӡбахә ҳамоу ашәҟәқәа еидыркыло арҿиамҭақәа рыхьӡқәа мацарагьы иуарҳәо, иуеилдыркаауа рацәоуп жәлар риумор, рлаф иазааигәоуп. Урҭ иреиуоуп: «Хәарҧыжәи Сафари шеилгаз» алакә-комедиа –қәгылараки ҩ-сахьаки змоу, «Шьалуеи Џьотеи шеибадырыз –сахьак змоу апиеса, «Ауаҩи ауаҩреи» (аскетч), «Ҩажәа ҧҳал аҩы еиқәаҵәа» (сахьак змоу апиеса), «Еинышәеит» (ҩ-сахьак змоу апиеса), «Ачымазаҩ» (ҩ-сахьак змоу апиеса) уҳәа егьырҭгьы.
Хәыта Џьопуеи Саҭбеи Хәаҭланӡиеи рпиеса «Аҳ деилазгаз ауаҩы» ¬ С.И Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа ҳәынҭқарратә драматә театр аҟны иқәыргылан 1970-тәи ашықәсқәа раан. Ҩаҧхьа 2016 шықәсазы уи аҧсуа театр аҟны иқәлыргылеит арежиссиор Мадина Аргәын. Атеатртә ҧсҭазаара иаздырхынҳәыз апиеса аҟны ицәыргоу ахҭысқәа имажәуа роуп. Убри аҟнытә, иахьатәи аамҭагьы иқәшәоит.
Аҧсуа милаҭтә журналистика 33 шықәса иазааҧсаз, гәык-ҧсыкала инапы злакыз азанааҭ бзиа ибаны амаҵ азиуит. Аҧсуа журналистикаҿы еиҧш, Саҭбеи Хәаҭланӡиа амилаҭт драматургиа аҿиара аҭоурых аҿы ишьҭа аанижьит.
Ажурналист, апублицист, адраматург Саҭбеи Хәаҭланӡиа иҧсҭзаара далҵит 1979 ш. ииуль 8 рзы.

Вахтанг Аԥҳазоу